Сот системасын бекемдөө программасы (2011-2018)

Мөөнөтү: Сентябрь 2011 – март 2018.

Бюджети: 6,6 млн. АКШ доллары

Долбоорду ишке ашырган уюм: Өнүгүү үчүн укук боюнча эл аралык уюм (IDLO) 

Негизги шериктештер: Кыргыз Республикасынын Жогорку соту, Сот департаменти, Судьялар кеңеши, Судьялардын окуу борбору (Сот адилеттигинин жогорку мектеби).

Долбоор камтыган аймак: республика боюнча

Программа өлкөдөгү сот системасынын көз карандысыздыгын жана натыйжалуулугун күчөтүп, ак ниеттүүлүгүнө көмөк көрсөттү.

ИШМЕРДҮҮЛҮК БАГЫТТАРЫ

  1. Соттордун көз карандысыздыгын жогорулатуу;
  2. Сот системасында кызматкерлердин дараметин күчөтүү;
  3. Сот системасынын ак ниеттүүлүгүн жана ачык-айкындуулугун жогорулатуу;

НАТЫЙЖАЛАР ЖАНА ЖЕТИШКЕНДИКТЕР 

  • “Маалыматтарга жетүү жөнүндө” мыйзамга ылайык 2016-жылдан тартып бардык сот актылары www.sot.kg сайтына жарыяланууга тийиш. Программа зарыл техниканы, программалык камсыз кылууну жана бүтүндөй өлкө боюнча сотторду окутууну аркалоо менен буга көмөк көрсөттү. Жабдылган соттордун 50%дан көбү программанын аягында өздөрүнүн чечимдерин онлайн жарыялоого жетишишти.
  • Программа 2014-жылы кабыл алынган 2014-2017-жылдарга Кыргыз Республикасынын сот системасын өнүктүрүү боюнча мамлекеттик максаттуу программаны (ММП) иштеп чыгууга көмөк көрсөттү. Анын негизинде сот системасынын бюджети эки эседен көп көбөйтүлүп, жыйынтыгында судьяларды даярдоону жакшыртууга, электрондук сот адилеттигине өтүүгө, эмгек акыны жогорулатууга жана инфраструктураны өнүктүрүүгө мүмкүнчүлүк ачылды. 2018-2022-жылдарга сот системасын андан ары өнүктүрүү жана колдоо боюнча жаңыланган ММП бекитүү процессинде турат.
  • Бийлик органдарынын, анын ичинде сот системасынын көз карандысыздыгын жогорулатууга жана коррупцияга каршы күрөшүүгө багытталган программанын алкагында демилгеленген Кызыкчылыктардын кагылышы жөнүндө мыйзам 2017-жылдын 15-декабрында кабыл алынган жана 2018-жылдын жай мезгилинде күчүнө кирет.
  • Сот сакчылары жөнүндө мыйзам, Юридикалык чечимдерге жетүү жөнүндө мыйзам, Этика кодекси жана сот бийлигинин көз карандысыздыгын, ошондой эле жарандардын алдындагы анын жоопкерчилигин жогорулатууга багытталган дагы бир катар ченемдик актылар 2016-жылы кабыл алынган жана/же күчүнө кирген. Программа жаңы мыйзамдарды иш жүзүндө ишке ашырууга колдоо көрсөткөн, мисалга алсак, сот жыйындарынын коопсуздугун камсыз кылуу үчүн 300 сот сакчысынан турган бөлүм түзүүдө Сот департаментине көмөк көрсөткөн.
  • Программа өлкөнүн башкы каналы болгон КТРКда кыргыз жана орус тилдеринде “Ачык айкын” теле берүүсүнүн он эки эпизодун даярдап чыгарган. Берүүнүн максаты – коомчулукка чыныгы көз карандысыз сот системасынын ролун жана баалуулугун көрсөтүү жана коомчулукка соттук териштирүүлөр мезигилиндеги сот жол-жоболору, укуктар жана милдеттер жөнүндө маалымдоо.
  • Программанын колдоосунда 2016-жылы КР Жогорку сотунун алдындагы Судьялардын окуу борборунун статусу Сот адилеттигинин жогорку мектебине чейин жогорулаган. Андан соң, бул мекеменин мамлекеттик каржылоосу 10 эсеге өсүп, штаты үч эсеге көбөйгөн. Программа ошондой эле борбордун туруктуулугуна көмөктөшүү менен судьяларды андан ары өнүктүрүү жана окутуу потенциалын чыңдоого жардам берди.
  • Программа иштеп жаткан жана жаңыдан дайындалган судьялар, ошондой эле судьялардын кызмат ордуларына талапкерлер жана сот кызматкерлери үчүн Кыргызстандын тарыхында биринчи жолу болгон милдеттүү окутуу программаларын иштеп чыгууга жана ишке ашырууга көмөктөштү. 2015-жылдан тартып 500дөн ашык судья жана сот кызматкерлери даярдалган программалар боюнча окуудан өтүштү.
  • Сот актыларынын үлгүлөрүнүн жыйнактарын, дайыма колдонулуучу китептерди, колдонмолорду жана комментарийлерди кошо алганда, 8,5 миңден ашкан окуу-материалдар көчүрмөлөрү программанын колдоосунда иштелип чыгып, жарыкка чыгарылды. Материалдар www.sot.kg сайтында электрондук түрдө жеткиликтүү.
  • Программанын көмөктөшүүсүнүн негизинде түзүлгөн сот чечимдерине талдоо жүргүзүүнүн жаңы методикасы сот органдарына жазык жана жарандык иштер боюнча чечимдерди кабыл алууда карама-каршылыктарды жоюуга жардам берип келет. Программа Жогорку соттун тарабынан методологиянын кеңири колдонуусун колдоп келет.
  • Программа маалыматтык технологиялар (МТ) чөйрөсүндө да сот системасына көмөктөштү: сот чечимдерин жарыялоо үчүн атайын программа; сот өндүрүшү процессин жакшыртуу жана тездетүү үчүн Жогорку соттун Конституциялык палатасында электрондук документ жүгүртүү системасы; судьялардын кызмат ордуларына талапкерлерди тестирлөөнүн электрондук системасы; судьялардын арасында иштердин адилеттүү бөлүштүрүлүшү үчүн иштерди бөлүштүрүүнүн автоматташтырылган системасы ишке киргизилди. Ошондой эле, эми Жогорку сотто “Адилет сот” аталган адистештирилген МТ-мекемеси түзүлдү, ал көз карандысыз колдоо көрсөтөт жана соттордо МТны колдонууну илгерилетет.
  • Үч ЖОЖдо окуу сот процесси боюнча курстар юридикалык факультеттердин студенттерине жарандык жана жазык процесстери боюнча практикалык билим жана көндүмдөрдү алууга жардам берди, мында тажрыйбасы чоң судьялар (2014-жылдан 2017-жылдын аягына чейин) инструктор болуп беришти. Программа юридикалык факультеттердин студенттерининин арасында келечектеги юристтердин практикалык көндүмдөрүн жакшыртуу үчүн юридикалык чечимдерди даярдоо жана сот процессин өткөрүү боюнча мелдештерди колдоду.

Last updated: July 31, 2018

Share This Page