30 Years of Service: Paying Tribute to USAID's Long-Serving Foriegn Nationals

Speeches Shim

Friday, July 22, 2022
Karine Grigoryan, USAID/Armenia & USDA

Karine Grigoryan- 1994-2022

The “Yaman” Translator: Meet Karine Grigoryan, our long-time colleague who paved the way for new Armenian lexicon to include technical agricultural terms which have since defined an entire sector.  Many technical agricultural terms you study and hear were written by Karine and her fellow “Yaman” Translators, working with USDA in the early years.

 Thank you Karine for your contributions to supporting USDA and USAID’s programming missions in Armenia over the past thirty years.  Your innovation, creativity and dedication have truly shaped a sector for generations!

Interview

Melissa: Can you tell us a little bit about yourself and your work with the US Government?

Karine:  I started in 1994, with the USDA [U.S. Department of Agriculture], the Armenian American Extension project. I remember USDA found me at school, I was a schoolteacher. We did not have many English speaking people in the country [at the time], and they were trying to find someone, especially in the regions, who could translate for their field agents. I was a graduate of linguistics university with British English. [When attending the open-call interview, and,] As an honest [person, I said to them]  “I am a schoolteacher, this is the first time I am speaking with a native English speaker. I am just checking my knowledge. This is a challenge for me.”

They took our names and phone numbers. In those days, when most of the time we did not have it [electricity], telephones did not work, I thought “How is he going to find me?”

I forgot about it [the interview] absolutely. Over a month [later], I heard a knock on the door of my apartment. I opened the door and I was so shocked. There were some people from the American Embassy asking for me. I couldn’t understand, what did I do wrong? Why the American Embassy? I was so scared. Because these Americans from USDA, I didn’t even connect them with the American Embassy.. I didn’t even understand that this was a government mission.

“‘Hello! Are you ready to start on Monday?’” They asked me.

Actually, I was not ready to accept it, but when I turned back and I saw my son’s eyes, I knew that I had nothing at home to feed them. And I am in charge of their future. I would say that it was my son’s eyes that gave me the answer, and I said yes.

Melissa: What did you work on with USDA? What was the impact of your work?

Karine: USDA was in Armenia to help the Armenian Ministry of Agriculture after land privatization. USDA was here to work with these farmers, small farm families, to educate them what is a private farm versus to collective farms or soviet farms,  help them not only to earn their daily bread, but to make some income for their families because after independence, after privatization, we also had this war, we had the earthquake, we had a lot of problems in Armenia. People were really confused and helpless, hopeless for the future. And USDA was here at the right time.

I am so proud I have been with USDA from the first days, to work, to rehabilitate destroyed farms and destroyed agriculture.  We started with these extension agents, with small grants, with small families. This was just at the beginning, helping them cope with their farms and how to cultivate land.

Going to all these villages, they all knew me, Karine Grigoryan. I was used to working with the public, with students, with their parents. That made it so easy for me to explain to them. These people never worked with foreigners, and at the same time they were not used to trainings. This was an absolutely new area, for all of us, for me. I all of a sudden found another talent in me, just keeping the auditorium, their attention.

All these agricultural service centers, working all over Armenia. they were established with the help of USDA and  Cochran scholarship graduates play a major role in the success of the agribusiness sector. I coordinated and led this wonderful educational program for many years. The Secretary of Agriculture, today's Undersecretaries of Agriculture... are Cochran graduates. I worked and traveled with them.

If not for USDA, we will not have wine, this amount of wine, wine businesses, all based wineries, small family wineries are all USDA assistance. All [early] cheese production, we started in a small barn, two room barn, cheese production, distribution….

I am very, very proud of all training programs provided by USDA. We went from village to village. We now have these trainings, seminars, workshops.  I remember standing under the sun in the field, explaining secrets of successful viticulture, horticulture, animal husbandry, the advantages of artificial insemination. We did not have it [artificial insemination] in Soviet times, or very limited, only in scientific research institutes. At the beginning, [the farmers] were so resistant, nobody wanted it, but when they saw how much trouble [natural insemination] causes them, and how many advantages and how much income they can get just paying a little for these services, we established these [artificial insemination] services.. So trainings, learning, educating. Educating not only farmers, not only agrarian university professors, educating the Armenian government. I remember how good a relationship we had with the government, all these people were trained through USDA.  Actually USDA changed the “face” of agriculture in Armenia.

We had these grants, we had loans, we had leasing. We started everything, nobody knew what farm credit was. But we established this farm credit, farm credit clubs, that people could come together in the same village, do the same work, and how they can put their money together and help each other. And that seed money will stay with them, and it can grow, and it will help many, many families for different businesses, even not just directed to agriculture, any kind of businesses that will help rural development.

Melissa: Can you tell me a bit about how you and your colleagues contributed to the Armenian agricultural lexicon?

Karine: You know, Armenian is not a business language, I would say. For promotions in your profession, you should have had a Russian education. We did not have any agricultural terms because if something comes up, we will say it in Russian, not even in Armenian. As a schoolteacher, I could not mix Russian and Armenian, talking in an auditorium, talking to all these farmers.  I would ask [USDA specialists] to write chemical formulas, and I would translate it into Armenian. Farmers would help me: this is it [a specific word] in the local language, or in farmer’s language, how it sounds. And I always had my notebook with me. So you see, how I wrote down all these words. Other translators did the same, and we came together, put together all our papers and made this dictionary and we had it in both languages: Armenian-English and English-Armenian. We created new words.  That dictionary is in my house, and  in the bottom it is written “Produced by “Yaman” translators of USDA.”

Melissa: How has your work with the US Government impacted your life?

Karine: That opened for me, it was an absolutely different, different life I would never ever think about. I have really very fond memories. First of all, it was such a continuous learning process for me. Lifetime learning process for me.

I think that I have been a very lucky person to always have these great, great people around me. They were my teachers, mentors, leaders. Whatever I am today, it is just 30 years of my work with awesome people.

Melissa: That’s amazing, Karine, thank you.

Karine Grigoryan and the Ag. Dictionary

  

Karine Grigoryan shows us her notes

ԿԱՐԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ` 1994 – 2022

 «Յաման» թարգմանիչը. Ճանաչեք Կարինե Գրիգորյանին՝ մեր երկարամյա գործընկերոջը, ով ճանապարհ հարթեց հայերենի նոր բառապաշարը տեխնիկական գյուղատնտեսական եզրույթների համար, որոնք այդ ժամանակվանից  ի վեր նկարագրում են մի ամբողջ ոլորտ: Շատ տեխնիկական գյուղատնտեսական տերմիններ, որոնք դուք ուսումնասիրում և լսում եք, գրվել են Կարինեի և նրա գործընկեր «Յաման» թարգմանիչների կողմից՝ ԱՄՆ Գյուղդեպարտամենտում (USDA) աշխատանքի առաջին տարիներին: 

Շնորհակալություն, Կարինե՝ վերջին երեսուն տարիների ընթացքում Հայաստանում USDA-ի և USAID-ի ծրագրային առաքելություններում ձեր ներդրման համար: Ձեր նորարարությունը, ստեղծագործական ձիրքը և նվիրումը  իսկապես ձևավորել են ոլորտը սերունդների համար:

 

Մելիսա. Կարո՞ղ եք մեզ մի փոքր պատմել ձեր և ԱՄՆ կառավարության հետ ձեր աշխատանքի մասին:

Կարինե. Ես սկսել եմ 1994 թվականին, USDA-ում (ԱՄՆ Գյուղատնտեսության դեպարտամենտ), Հայ-ամերիկյան Ագրոգիտասփյուռ  ծրագրում ։ Հիշում եմ, USDA-ն ինձ գտավ դպրոցում, ես դպրոցի ուսուցչուհի էի: Մենք [այն ժամանակ] երկրում շատ անգլիախոսներ չունեինք, և նրանք փորձում էին գտնել մեկին, հատկապես մարզերում, ով կարող էր թարգմանել  տեղում աշխատող իրենց գործակալների համար: Ես ավարտել էի լեզվաբանական համալսարանը՝ բրիտանական անգլերենով: [Երբ մասնակցում էի բաց հարցազրույցին, և] որպես ազնիվ [մարդ, ես ասացի նրանց] «Ես դպրոցի ուսուցիչ եմ, սա առաջին անգամն է, որ խոսում եմ բնիկ անգլիախոսի հետ: Ես պարզապես ստուգում եմ իմ գիտելիքները: Սա ինձ համար մարտահրավեր է »:

Մեր անուններն ու հեռախոսահամարները վերցրին։ Այն օրերին, երբ շատ ժամանակ [հոսանք] չունեինք, հեռախոսները չէին աշխատում, մտածում էի՝ ինչպե՞ս է ինձ գտնելու։

Ես բացարձակապես մոռացել էի հարցազրույցի մասին: Ավելի քան մեկ ամիս անց բնակարանիս դռան թակոցը լսեցի: Ես բացեցի դուռը և ապշած էի։ Ամերիկյան դեսպանատնից ինձ էին հարցնում: Չէի կարողանում հասկանալ, ի՞նչ սխալ եմ արել։ Ինչու՞ ամերիկյան դեսպանատուն: Այնքան  վախեցած էի, որովհետև USDA-ի այս ամերիկացիներին  նույնիսկ չեմ կապել ամերիկյան դեսպանատան հետ: Ես նույնիսկ չէի հասկացել, որ սա կառավարության առաքելություն է։

"'Բարեւ Ձեզ! Պատրա՞ստ ես սկսել երկուշաբթի օրը»,- հարցրին ինձ։

Իրականում ես պատրաստ չէի դա ընդունել, բայց երբ շրջվեցի, և տեսա որդիներիս աչքերը, հասկացա, որ տանը ոչինչ չունեմ նրանց կերակրելու։ Եվ ես եմ տնօրինում նրանց ապագան։ Ես կասեի, որ որդիներիս աչքերն էին, որ տվեցին ինձ պատասխանը, և ես ասացի՝ այո։

Մելիսա. Ինչի՞ վրա եք աշխատել USDA-ում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ ձեր աշխատանքը:

 Կարինե. USDA-ն Հայաստանում էր՝ օգնելու Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարությանը հողի սեփականաշնորհումից հետո: USDA-ն այստեղ էր աշխատելու ֆերմերների, փոքր ֆերմերային ընտանիքների հետ, նրանց կրթելու, թե ինչ է մասնավոր տնտեսությունը՝ ի տարբերություն կոլտնտեսությունների կամ սովետական ​​տնտեսությունների, օգնելու նրանց ոչ միայն վաստակել իրենց օրվա հացը, այլև որոշակի եկամուտ ստանալ իրենց ընտանիքների համար, քանի որ անկախությունից և սեփականաշնորհումից բացի մենք  ունեինք  պատերազմական վիճակ և երկրաշարժ։ Հայաստանում խնդիրները շատ-շատ էին։ Մարդիկ իսկապես շփոթված էին ու անօգնական, ապագայի հանդեպ անհույս։ USDA-ը Հայաստան եկավ  ճիշտ ժամանակին:

Ես հպարտ եմ, որ առաջին օրերից եղել եմ USDA-ի հետ՝ մասնակցել եմ վերականգնելու ավերված գյուղացիական տնտեսությունները և ոչնչացված գյուղատնտեսությունը: Մենք սկսել ենք փոքր ընտանեկան ֆերմերային տնտեսությունների հետ Հայաստանի բոլոր մարզերում։  Կազմակերպում էինք դասընթացներ, տրամադրում փոքր դրամաշնորհներ, օգնում գյուղացուն մշակել հողը, եկամուտ ստանալ և սեփական բիզնեսը ծավալել։

Հայաստանում աշխատող բոլոր գյուղատնտեսական սպասարկման կենտրոնները հիմնվել են USDA-ի ջսնքերով, իսկ ագրոբիզնեսի ոլորտի հաջողություններում մեծ դեր ունեն Քոկրանի կրթաթոշակի շրջանավարտները: Ես երկար տարիներ համակարգում և առաջնորդում էի այս հիանալի կրթական ծրագիր

ը: Գյուղատնտեսության նախարարը, այսօրվա գյուղատնտեսության փոխնախարարները… Քոքրանի շրջանավարտներ են: Ես աշխատել և ճամփորդել եմ նրանց հետ։

Եթե ​​չլիներ USDA-ը, մենք գինի չէինք ունենա. այս որակի գինին, գինեգործական բիզնեսները, փոքր ընտանեկան գինեգործարանները բոլորը USDA-ի աջակցության արդյունքն են: Պանրի ամբողջ արտադրությունը  սկսեցինք փոքրիկ խորդանոցից, ընդամենը երկու սենյակից։

Ես շատ հպարտ եմ USDA-ի բոլոր ուսումնական ծրագրերով: Գյուղից գյուղ  էինք գնում։ Դասընթացները, սեմինարներ, աշխատաժողովներ: Հիշում եմ՝ դաշտում կանգնած արևի տակ, բացատրում էինք խաղողագործության, այգեգործության, անասնաբուծության հաջող գաղտնիքները, արհեստական ​​բեղմնավորման առավելությունները։ Մենք արհեստական ​​բեղմնավորում կամ չենք ունեցել խորհրդային տարիներին, կամ այն շատ սահմանափակ էր` միայն գիտահետազոտական ​​ինստիտուտներում։ Սկզբում գյուղացիները դիմադրում էին, ոչ ոք չէր ուզում վճարել անգամ ամենափոքր գինը, բայց երբ նրանք տեսան, թե որքան առավելություններ և որքան եկամուտ կարող են ստանալ՝ մի փոքր վճարելով այս ծառայությունների համար, սկսեցին աշխատել գյուղի անասնաբույժի և անասնատեխնիկի հետ։  Հիմնվեցին գյուղատնտեսության աջակցության կենտրոններ՝ անասնաբուժական, անասնաբուժական, այգեգործական, ջերմոցային տնտեսությունների հիմնման և այլ ուղղություններով։ Բազմաթիվ կրթական, ուղուցողական դասընթացներ են կազմակերպվել ոչ միայն ֆերմերների, ագրարային համալսարանի դասախոսների, այլև Գյուղատնտեսության նախարարության ղեկավարների և աշխատակազմի համար:  Ես հիշում եմ, թե որքան լավ հարաբերություններ ունեինք կառավարության հետ, ինչ ոգևորությամբ էին նրանք սպասում USDA-ի յուրաքանչյուր նոր ծրագրին և նախաձեռնությանը։

Դդրամաշնորհներ ունեինք, վարկեր, լիզինգ ։ Մենք սկսեցինք ամեն ինչ, ոչ ոք չգիտեր, թե ինչ է ֆերմերային վարկը: Բայց մենք ստեղծեցինք այս ֆերմերային վարկերը, ֆերմերային վարկային ակումբները, որտեղ մարդիկ կարող էին հավաքվել նույն գյուղում, անել նույն աշխատանքը, և ինչպես կարող են իրենց գումարները հավաքել և օգնել միմյանց: Եվ այդ սերմացուի գումարը կմնա նրանց մոտ, և այն կարող է աճել, և սա կօգնի շատ ու շատ ընտանիքների տարբեր բիզնեսների համար, նույնիսկ ոչ միայն գյուղատնտեսությանն ուղղված, ցանկացած տեսակի բիզնեսի, որը կօգնի գյուղի զարգացմանը:   Ամենամեծ դրական փոփոխությունը, կամ USDA–ի նվաճումը Հայաստանում կարելի է համարել հոգեբանական փոփոխությունը կամ մտածելակերպի տեղաշարժը արմատավորված այն կարծրատիպից, որ ամեն ինչ կախված է պետությունից և կառավարությունից, գյուղացին ինքը ոչինչ չի կարող փոխել իր կյանքում։  ԱՄՆ ԳԴ ՄԱԾ–ը կարողացավ մարդկանց մեջ հավատ և վստահություն սերմանել սեփական ուժերի հանդեպ։

 

USDA-ը փոխեց ոչ միայն մարդկանց մտածելակերպը, այլև գյուղատնտեսության դեմքը Հայաստանում՝ քանակը փոխարինելուվ որակով, ստեղծելով նոր աշխատատեղեր, ներդնելով նոր տեխնոլոգիաներ, ստեղծելով նոր արտադրատեսակներ, արտահանման նոր ուղիներ, շուկայավարման և շուկայական տնտեսության նոր կանոններ։ 

 Մելիսա. Կարո՞ղ եք ինձ մի փոքր պատմել գյուղատնտեսության մասին, այն մասին, թե ինչպես եք դուք և ձեր գործընկերները նպաստել հայերենի բառապաշարին:

Կարինե.- Գիտե՞ք, հայերենը բիզնես լեզու չէ: Մասնագիտությամբ առաջխաղացման համար  պետք է ռուսական կրթություն ունենայիք։ Գյուղատնտեսական տերմիններ չենք ունեցել, որովհետև եթե ինչ-որ բան պետք լիներ, ռուսերեն կասենք, նույնիսկ հայերեն խոսելիս: Որպես դպրոցի ուսուցիչ՝ ես չէի կարողանում ռուսերենն ու հայերենը խառնել, դահլիճում խոսել, այս բոլոր ֆերմերների հետ խոսել։ Ես խնդրում էի  [USDA մասնագետներին] գրել քիմիական բանաձևեր, և ես թարգմանում էի հայերեն։  Ֆերմերները օգնում էին ինձ, թե  սա տեղի բարբառով, կամ ֆերմերների լեզվով, ինչպես է հնչում: Իսկ նոթատետրս միշտ հետս էր։ Հաճախ դիմում էի ՀԳԱ դասախոսներին, ովքեր մեծ սիրով օգնում էին։ Տեսնում եք ինչպես եմ գրի առել բոլոր բառերը: Մյուս թարգմանիչներն էլ ունեին իրենց նոթատետրերը, մենք հավաքվեցինք մեր բոլոր թղթերը և պատրաստեցինք այս բառարանը։ Պատրաստեցինք երկու լեզուներով՝ հայերեն-անգլերեն և անգլերեն-հայերեն գյուղատնտեսական տերմինների բառարան։ Այդ բառարանի մի օրինակը իմ տանն է, իսկ ներքևում գրված է «Պատրաստված է USDA-ի «Յաման» թարգմանիչների կողմից»։

Մելիսա. Ինչպե՞ս է ԱՄՆ կառավարության հետ ձեր աշխատանքը ազդել ձեր կյանքի վրա:

Կարինե. Դա բոլորովին այլ ասպարեզ էր, այլ կյանք, որի մասին երբեք չէի մտածել: Առաջին հերթին այն ինձ համար կյանքի դպրոց էր, շարունակական ուսուցման գործընթաց։ Ես իսկապես շատ հաճելի հիշողություններ ունեմ։

Կարծում եմ ես շատ բախտավոր եմ՝ իմ կողքին են եղել հիանալի, մեծ մարդիկ, ովքեր ինձ համար եղել են ուսուցիչներն, առաջնորդները և պարզապես ընկերներ։  Ո՞վ եմ ես այսօր, դա իմ աշխատանքի ընդամենը 30 տարիների շնորհիվ է հիանալի մարդկանց հետ:

ՄելիսաՀրաշալի է, Կարինե, շնորհակալություն:

 

Last updated: July 22, 2022

Share This Page