Privatni Sektor Popunjava Prazninu u Obrazovnom Sistemu

Privatni Sektor Popunjava Prazninu u Obrazovnom Sistemu
Valbona Thaci, USAID granti, igra sa decom
USAID Young Entrepreneurs Program
Demand spurs increase in preschools and kindergartens
“Zahvaljujući USAID-u, sigurna sam da bih veoma lako mogla primiti još 100 dece. Jedina prava konkurencija koju imam su bake i deke.”

Ma gde bilo na Kosovu, nemoguće je ne primetiti na hiljade dece. Kosovo nije samo jedna of najsiromašnijih zemalja Evrope, već je i najmlađa. Više od 35 posto njenog stanovništva je starosne dobi ispod 18 godina.

Samo 10 posto dece uzrasta između tri i pet godina pohađa predškolsku ustanovu. Od uzrasta pet i šest godina, 70 posto njih pohađa školu, što je ispod cilja od 100 posto. Mada se nizak nivo učešća delimično može objasniti tradicijom, nedovoljni kapaciteti takođe igraju značajnu ulogu u tome. Roditelji kažu da je teže osigurati mesto u nekom javnom vrtiću nego na Prištinskom Univerzitetu. Pored pomoći koju USAID pruža reformi Kosovskog javnog obrazovnog sistema, on takođe pomaže malom broju preduzetnika koji su osnovali privatne predškolske ustanove i vrtiće. Zajedno, oni pružaju mogućnost, baziranu na potražnji, šireg pristupa formalnom školovanju za decu u kritičnom stupnju razvoja.

USAID je, preko svog programa mladih preduzetnika, podržao vlasnike 11 takvih škola pružajući grantove i trening tokom trajanja projekta, koji je počeo u septembru 2010 i odvijao se do septembra 2013. Među njima je i Valbona Taći, vlasnik “Brilantët” (albanski za “Briljantni”), predškolska ustanova i vrtić koji je ona osnovala 2010 godine, startujući sa šestoro dece. USAID je pomogao u pokrivanju troškova instaliranja centralnog grejanja koje je zamenilo stare peći na drva za zagrejavanje učionica. Taći je izabrala svoju lokaciju u jednoj dugo vremena praznoj školskoj zgradi iznajmljenoj od opštinskih vlasti, na osnovu analize o lokalnim demografskim trendovima koju je izvršila. Zajednica je ekonomski stabilna, što je čini privlačnom za mlade porodice. Danas, “Brilantët” operiše punim kapacitetom sa 60 učenika, uključujući Tacijevu kćerku.

Čak i kada učenici iz “Brilantët” odu dalje u javnu školu, Taći nastavlja da prati njihov razvoj. Opšte uzevši, učenici koji su dobili čak i malo pred-osnovnog obrazovanja, su mirniji, socijalizovaniji i angažovaniji od svojih ostalih vršnjaka. Taći to komentariše na sledeći način: “Oni znaju smisao učenja.”   

USAID-ov program mladih preduzetnika je dizajniran da pomogne nove i stasavajuće preduzetnike na Kosovu, starosne dobi od 18 – 35 godina. Program je svestan toga da je mladim preduzetnicima potrebno više od pukog treninga – potreban im je kapital i pravovremena podrška tokom kritičnog početnog perioda po osnivanju biznisa. U cilju postizanja toga, program pruža odgovarajuće “start-up” grantove i opcije otplaćivanja u ratama, uz praktični trening u biznisu i trajne usluge osposobljavanja za novonastala preduzeća.   

 

Last updated: April 01, 2014

Share This Page